League Phase UEFA: μπορούν οι ελληνικές ομάδες;

Του Δημήτρη Χονδρόπουλου

Καλησπέρα σας αγαπητοί αναγνώστες,

Κάθε χρόνο διαβάζουμε άρθρα επί άρθρων για τις πιθανότητες που έχει η χώρα να έχει και τις πέντε (ή τέσσερις σε άλλες χρονιές) ομάδες που «βγαίνουν» στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις σε ομίλους κάποιων εξ’ αυτών. Με αφορμή το άρθρο του κ. Ανδρέα Δημάτου «Μια κλήρωση που επιτρέπει το όνειρο του… πέντε στα πέντε!» στην ιστοσελίδα Gazzetta.gr, προσπαθούμε να βρούμε τις ρεαλιστικές πιθανότητες των ομάδων μας και όχι τους διακαείς πόθους τους ή τις φρούδες ελπίδες. Για την ανάλυσή μας θα αξιοποιήσουμε, τουλάχιστον για τις πρώτες αναμετρήσεις, 1) τις αποδόσεις των στοιχηματικών εταιριών τις οποίες και θα διορθώσουμε για να αφαιρέσουμε τη γκανιότα, 2) τα ζευγάρια των περσινών κληρώσεων του Europa League και του Conference League και 3) κάποιες αξίες στην πλατφόρμα transfermarkt. Η στοιχηματική εταιρία που θα χρησιμοποιήσουμε θα είναι η bet365, γιατί τη θεωρούμε κάτι σαν το Μουσείο Μέτρων και Σταθμών των στοιχηματικών εταιριών (ο γράφων διαβάζει αυτή την περίοδο το «Εκκρεμές του Φουκώ» κι έχει επηρεαστεί από τον Ουμπέρτο Έκο), κάτι σαν το παγκόσμιο στάνταρ τους. Το άρθρο γράφτηκε αμέσως μετά την ήττα με 2-0 του Παναθηναϊκού στο Ibrox και γι’ αυτό το ζευγάρι δεν υπάρχουν ακόμα αποδόσεις. Ξεκινάμε την ανάλυση.

Ολυμπιακός

Γιούχου! Ο Ολυμπιακός κατόρθωσε με τις εξαιρετικές εμφανίσεις της ομάδας του τα τελευταία δύο χρόνια στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις να μαζέψει αρκετούς βαθμούς και να προσπεράσει τις άλλες ομάδες που αγωνίζονταν στα προκριματικά (στο γκρουπ των πρωταθλητών) του Champions League. Με αυτόν τον τρόπο και εκμεταλλευόμενος τη διάταξη της UEFA όπου αναφέρει ότι ο πρώτος σε βαθμούς που αγωνίζεται στο υπογκρούπ των πρωταθλητών των προκριματικών του Champions Leagueπάει κατευθείαν στους ομίλους της διοργάνωσης, ο Ολυμπιακός θα είναι στους ομίλους. Πιθανότητα: 100%.

Παναθηναϊκός

Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν αποδόσεις για το ματς του Παναθηναϊκού με τους Ρέιντζερς. Όμως, με μία γενική «ψαχτική» στο ίντερνετ βλέπει κανείς ότι οι πιθανότητες του Παναθηναϊκού να περάσει τους σκωτσέζους είναι περίπου 10%, μετά την ατυχή χθεσινή του εμφάνιση. Αν αυτό συμβεί, ο ΠΑΟ θα έχει εξασφαλίσει τους Ομίλους του Europa League. Αυτό το ποσοστό το κρατάμε.

Αν συμβεί όμως το πιο πιθανό, δηλαδή ο ΠΑΟ να αποκλειστεί, τότε θα παίξει με τον ηττημένο του Μπεσίκτας-Σαχτάρ. Αυτή τη στιγμή η Σαχτάρ είναι φαβορί με 57.8%. Οι ομάδες αυτές και οι δύο είναι πολύ κοντά σε χρηματιστηριακή αξία, περίπου στα 170 εκ ενώ η Σαχτάρ έχει UEFA club coefficient 50 κι η Μπεσίκτας 117, σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα της UEFA για τη συγκεκριμένη περίοδο. Όπως και να έχει, ο ΠΑΟ με όποια από αυτές τις ομάδες κι αν κληρωθεί θα έχει ένα ποσοστό που θα είναι περίπου 40%, δηλαδή οι πιθανότητες να αποκλειστεί είναι 60%. Το ποσοστό αυτό πολλαπλασιάζεται με το προηγούμενο (90%), επομένως ο ΠΑΟ έχει ως τώρα 54% να αποκλειστεί σε αυτό το στάδιο. Κατά το αντίστροφο, δηλαδή 46% θα είναι σε ομίλους σε αυτό το στάδιο.

Αν περάσει ο ΠΑΟ τον αντίπαλό του, τότε εξασφαλίζει τους ομίλους του Conference League. Αν αποκλειστεί, τότε θα αγωνιστεί στα playoffs του Conference League με στόχο την είσοδο σε ομίλους. Εκεί ο ΠΑΟ θα είναι ισχυρός στο Main Path του Conference League. Την περσινή χρονιά, αυτά ήταν τα ζευγάρια:

Αποτελέσματα PlayOffs Conference League 2024/25 – Main Path

🇨🇾 Ομόνοια – Zira 🇦🇿 6–1 (6–0, 0–1)
🇨🇭 St. Gallen – Trabzonspor 🇹🇷 1–1 (5–4 πέν.) (0–0, 1–1 παρ.)
🇫🇷 Lens – Παναθηναϊκός 🇬🇷 2–3 (2–1, 0–2)
🇸🇪 BK Häcken – 1. FC Heidenheim 🇩🇪 3–5 (1–2, 2–3)
🇩🇰 Copenhagen – Kilmarnock 🇬🇧 3–1 (2–0, 1–1)
🇵🇹 Vitória de Guimarães – Zrinjski Mostar 🇧🇦 7–0 (3–0, 4–0)
🇳🇴 Brann – Astana 🇰🇿 2–3 (2–0, 0–3)
🇵🇱 Legia Warsaw – Drita 🇽🇰 3–0 (2–0, 1–0)
🇭🇷 Rijeka – Olimpija Ljubljana 🇸🇮 1–6 (1–1, 0–5)
🇮🇹 Fiorentina – Puskás Akadémia 🇭🇺 4–4 (5–4 πέν.) (3–3, 1–1 παρ.)
🇸🇪 Djurgårdens IF – Maribor 🇸🇮 2–0 (1–0, 1–0)
🇵🇱 Wisła Kraków – Cercle Brugge 🇧🇪 5–7 (1–6, 4–1)
🇨🇿 Mladá Boleslav – Paks 🇭🇺 5–2 (2–2, 3–0)
🇮🇪 St Patrick’s Athletic – İstanbul Başakşehir 🇹🇷 0–2 (0–0, 0–2)
🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 Chelsea – Servette 🇨🇭 3–2 (2–0, 1–2)
🇷🇴 CFR Cluj – Πάφος 🇨🇾 1–3 (1–0, 0–3)
🇷🇸 Partizan – Gent 🇧🇪 0–2 (0–1, 0–1)
🇺🇦 Kryvbas Kryvyi Rih – Real Betis 🇪🇸 0–5 (0–2, 0–3)
🇦🇲 Noah – Ružomberok 🇸🇰 4–3 (3–0, 1–3)

Σε γενικές γραμμές, μπορούμε να πούμε ότι τα τέσσερα στα πέντε θεωρητικά φαβορί προκρίνονται σε αυτή τη φάση, δηλαδή προσεγγιστικά μπορούμε να πούμε ότι ο ΠΑΟ έχει περίπου 80% πιθανότητες. Επομένως, από το 54% που έχει ο ΠΑΟ να παίζει σε αυτό το στάδιο, έχει 20% πιθανότητες αποτυχίας. Επομένως συνολικά πολλαπλασιάζοντας τα δύο αυτά νούμερα προκύπτει η συνολική πιθανότητα ο ΠΑΟ να μην βρίσκεται σε όμιλο καν, που είναι 10.8%. Επομένως η συνολική πιθανότητα του να είναι σε ομίλους είναι: 89.2%.

ΠΑΟΚ

Ο ΠΑΟΚ αγωνίζεται στον επόμενο γύρο του Europa League και η bet365 δεν έχει ακόμα αποδόσεις γι’ αυτό το ζευγάρι για να βρούμε άμεσα την πιθανότητα. Θα πάμε με την κατάταξη των χωρών και των ομάδων και τα αντίστοιχα coefficients της UEFA. O ΠΑΟΚ είναι στο νούμερο 51, ενώ η Βολφσμπέργκερ, περσινή κυπελλούχος Αυστρίας, είναι στο 219. Έχει μόνο μία πενιχρή συμμετοχή τη σεζόν 2022-23. Πέρυσι τερμάτισε τέταρτη στο πρωτάθλημά της, αλλά πολύ κοντά στην πρώτη θέση και τις Στουρμ Γκρατζ και Σάλτσμπουργκ οι οποίες είναι πολύ καλές ομάδες με καλή ευρωπαϊκή παρουσία. Οι χώρες είναι πιο κοντά στα national rankings. Η Ελλάδα είναι 12^η και η Αυστρία 15^η. Επομένως η Βολφσμπέργκερ είναι μία αρκετά καλή ομάδα χωρίς όμως δυνατές ευρωπαϊκές εμπειρίες. Κατά προσέγγιση και επειδή η μία ομάδα είναι έμπειρη ευρωπαϊκά κι η άλλη όχι, ο ΠΑΟΚ έχει τουλάχιστον μία πιθανότητα πρόκρισης κοντά στο 65%. Σε αυτή την περίπτωση ο ΠΑΟΚ εξασφαλίζει τους ομίλους του EuropaConference League.

Η πιθανότητα να αποκλειστεί ο ΠΑΟΚ είναι 35%. Σε αυτήν την περίπτωση ο ΠΑΟΚ θα είναι ανίσχυρος στα playoffs των ομίλων του Conference League κι εκεί υπάρχει η περίπτωση να κληρωθεί με ομάδες από προηγμένα πρωταθλήματα όπως η Μάιντζ, η Φιορεντίνα, η Κρύσταλ Πάλας, η Στρασμπούργκ και άλλες. Εκεί υπάρχουν φυσικά κι άλλες ομάδες, πιο βατές για τον ΠΑΟΚ. Χονδροειδώς, υπολογίζουμε ένα ποσοστό στο 50%. Επομένως, πολλαπλασιάζοντάς το με το προηγούμενο 35% έχουμε συνολικά 17.5%. Επομένως, η συνολική πιθανότητα του ΠΑΟΚ να βρίσκεται σε ομίλους είναι: 82.5%.

ΑΕΚ

Η ΑΕΚ αγωνίζεται στον δεύτερο προκριματικό γύρο του Conference League απέναντι στην Ισραηλινή Χαποέλ Μπερ Σεβά. Για την ΑΕΚ, η bet365 μας δίνει πιθανότητα πρόκρισης 72% περίπου. Το ποσοστό αυτό είναι ακριβές, αν και θεωρητικά θα μπορούσε να είναι και λίγο μικρότερο για τους εξής λόγους: θεωρούμε αφενός την ΑΕΚ ανέτοιμη κι αφετέρου τις ισραηλινές ομάδες πολύ δυνατές σε αυτή τη χρονική περίοδο κάθε καλοκαίρι και αταίριαστες για τις αντίστοιχες ελληνικές. Χαρακτηριστικές οι προκρίσεις τη Χαποέλ Μπερ Σεβά και Μακάμπι Χάιφα επί του Ολυμπικαού στα προκριματικά του Champions League παλιότερα, ενώ πέρυσι ο ΠΑΟΚ δεινοπάθησε με την Μπεϊτάρ Ιερουσαλήμ στην ίδια διοργάνωση με την ΑΕΚ.

Στον επόμενο γύρο, εφόσον προκριθεί απέναντι στην ισραηλινή ομάδα, η ΑΕΚ θα βρεθεί αντιμέτωπος με μία εκ των Πούσκας Ακαντέμια ή Άρη Λεμεσού. Και εκεί η ΑΕΚ θα είναι το φαβορί. Προσεγγιστικά με ένα 75%. Τέλος, στα playoffs, εκτός αν συμβούν εξαιρετικά πράγματα, η ΑΕΚ θα είναι ανίσχυρη και θα έχει παρεμφερείς αντιπάλους με αυτούς που υπολογίσαμε για τον ΠΑΟΚ παραπάνω, δηλαδή θα έχει ένα σταθμισμένο ποσοστό πρόκρισης περίπου 50%, το οποίο φυσικά έχει μεγάλη διακύμανση ανάλογα με την κλήρωση. Η συνολική πιθανότητα της ΑΕΚ είναι ο πολλαπλασιασμός αυτών των τριών ανεξάρτητων δεδομένων, δηλαδή: 27%.

Άρης

Ο Άρης αγωνίζεται και αυτός στον δεύτερο προκριματικό γύρο του Conference League απέναντι στην Αράζ από το Αζερμπαϊτζάν. Σύμφωνα με την bet365, έχει πιθανότητα πρόκριση 77% την οποία θεωρούμε ακριβή.

Στον επόμενο γύρο, θα αγωνιστεί εναντίον της Ομόνοια ή της Τορπέντο Κουταϊσι από τη Γεωργία. Σύμφωνα με τη bet365, η Ομόνοια έχει 87% πιθανότητες πρόκρισης επί της Τορπέντο. Υπάρχουν επομένως δύο ενδεχόμενα. Θα τα εξετάσουμε και τα δύο γιατί επηρεάζουν την κλήρωση του Άρη στα playoff του Conference League.

Αν η Ομόνοια προκριθεί θεωρούμε ότι ο Άρης έχει 60% πιθανότητα να την αποκλείσει. Κι αυτό γιατί ενώ η Ομόνοια έχει σημαντικά χαμηλότερη χρηματιστηριακή αξία στο transfermarkt μεν (στο εν τρίτο του Άρη), έχει πολύ μεγαλύτερο UEFA club coefficient από τον Άρη (104 έναντι 169) και ευρωπαϊκή παρουσία τα τελευταία χρόνια δε. Στην περίπτωση που ο Άρης αποκλείσει την Ομόνοια, τότε θα πάει ως ισχυρός στην κλήρωση στην οποία θα υπάρχουν καλύτερες ομάδες βέβαια γιατί έφτασαν ως εκεί. Ο Άρης θεωρούμε ότι θα έχει καλές πιθανότητες αλλά σταθμισμένα όχι πάνω από 55%. Σε αυτή την περίπτωση η συνολική πιθανότητα να αγωνιστεί ο Άρης στους Ομίλους του Conference League θα είναι (77%*60%*55%): 25.41%

Αν η Ομόνοια αποκλειστεί, τότε ο Άρης θα έχει χονδρικά 87% πιθανότητα απέναντι στην Κουταϊσι (όσο η Ομόνοια τώρα), αλλά σαν ανίσχυρος στο main path των playoffs του Conference League η σταθμισμένη πιθανότητά του να περάσει θεωρούμε ότι δεν είναι μεγαλύτερη από 30% κι αυτό επιεικώς. Σε αυτή την περίπτωση η συνολική πιθανότητα να αγωνιστεί ο Άρης στους Ομίλους του Conference League θα είναι (77% *80%*30%): 20.1%

Η συνολική πιθανότητα του Άρη να βρεθεί στους Ομίλους του Conference League, αφού έχουμε πλέον ζυγίσει με την ανάλογη βαρύτητα τα δύο ενδεχόμενα, είναι (13%*20.1% + 87%*25.41%) = 24.7%

Συνολική πιθανότητα όλων των ομάδων και συμπέρασματικά

Μιας και έχουμε για την κάθε μία ομάδα ξεχωριστά, έχουμε και τη συνολική πιθανότητα για όλες τις ομάδες. Μιας και έχουμε πέντε ανεξάρτητα ενδεχόμενα, η πιθανότητα είναι η εξής:
Συνολική πιθανότητα = 100%*89.2%*82.5%*27%*24.7% = 4.9%

Συμπερασματικά, καλό είναι να υπάρχουν ευχολόγια και ευσεβείς πόθοι, αλλά για να μπουν και οι τέσσερις ομάδες που διεκδικούν είσοδο στους ομίλους έστω και της τρίτης τη τάξει διοργάνωσης, η ανηφόρα είναι τεράστια και τα μαθηματικά αμείλικτα. Ακόμα κι αν είμαστε πιο γαλαντόμοι και «πληθωρίσουμε» τα νούμερα, η συνολική πιθανότητα για όλες τις ομάδες μετά βίας να περάσει το 7%.